Yutma sürecinin herhangi bir aşamasında meydana gelen güçlükler disfaji olarak adlandırılır. Bu durum beslenme güvenliğini, yeterli besin ve sıvı alımını ve bireyin yaşam kalitesini etkileyebilir.
Yutma bozuklukları nörolojik hastalıklar, inme, baş-boyun cerrahileri ve çeşitli tıbbi durumlar sonrasında ortaya çıkabilir.
Hangi durumlarda değerlendirme önerilir?
- Yemek veya sıvı tüketirken öksürme
- Yutma sırasında boğulma hissi
- Yiyeceklerin ağızda veya boğazda kalması
- Yutmanın birden fazla denemeyle gerçekleşmesi
- Yemek süresinin belirgin şekilde uzaması
- Yemek sonrasında sesin ıslak veya hırıltılı duyulması
- Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları
- Beslenme sırasında zorlanma ve yetersiz alım
Değerlendirme ve terapi kapsamında neler ele alınır?
- Oral ve faringeal yutma işlevlerinin klinik değerlendirilmesi
- Beslenme ve yutma güvenliğinin incelenmesi
- Yutma fizyolojisinin değerlendirilmesi
- Bireye uygun yutma stratejilerinin belirlenmesi
- Gerektiğinde uygun egzersiz ve rehabilitasyon yaklaşımlarının uygulanması
- Beslenme güvenliğini destekleyen öneriler
- İlgili sağlık profesyonelleriyle multidisipliner iş birliği
Yutma bozukluklarında değerlendirme ve terapi, bireyin tıbbi durumu ve ihtiyaçları doğrultusunda planlanır. Gerektiğinde videofloroskopik yutma çalışması (VFSS) veya fiberoptik endoskopik yutma değerlendirmesi (FEES) gibi araçsal değerlendirmeler için yönlendirme yapılır.